Een ander gezicht van longkanker
Brussel, 28 juli 2026 – Wereldlongkankerdag (1 augustus) vormt een gelegenheid om een minder bekende, maar even ingrijpende vorm van deze ziekte in de kijker te zetten: ALK+ (ALK-positieve) longkanker. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, treft deze vorm van longkanker ook mensen die relatief jong zijn, nooit of weinig gerookt hebben.1 Hoewel de behandelingsmogelijkheden de voorbije jaren sterk zijn verbeterd, blijven bewustwording en het doorbreken van stigma's cruciaal. Alleen zo kunnen patiënten sneller de juiste diagnose krijgen en tijdig toegang krijgen tot de meest geschikte therapieën.
28 juli 2026
ALK+ longkanker is een subtype van longkanker, genaamd “niet-kleincellige longkanker” dat ontstaat door een genetische afwijking waarbij het ALK-gen versmelt met een ander gen. Dit leidt tot ongecontroleerde celgroei en tumorvorming.1 Patiënten ontwikkelen bovendien vaak hersenmetastasen, die een belangrijke negatieve impact hebben op hun levenskwaliteit en dagelijks functioneren.2,3
Van deze genetische afwijking is niet bekend dat ze erfelijk is; evenmin is een externe oorzaak vastgesteld.4 Opvallend is dat deze vorm vaker voorkomt bij jongere patiënten (50-52 jaar versus +70 jaar bij andere longkankers) en dat 65% van de patiënten nooit gerookt heeft.1,4,5
"Longkanker wordt nog al te vaak automatisch geassocieerd met roken en een hogere leeftijd. Toch begeleiden we bij ALK Positive Belgium heel wat mensen die nooit hebben gerookt, van wie sommigen al op relatief jonge leeftijd de diagnose kregen. Dergelijke misvattingen kunnen een tijdige diagnose in de weg staan: als men niet aan longkanker denkt, wordt er vaak ook niet naar gezocht."
— Cindy Lobjoie, Board Member van ALK Positive Belgium
“Waarom ik?”
Longkanker is de tweede meest voorkomende kanker bij zowel mannen als vrouwen in België.6
ALK+ longkanker is een subtype van niet-kleincellige longkankers, de meest voorkomende vorm van longkanker.1 Ongeveer 5% van dit type longkankers is ALK-positief.1 Wereldwijd gaat het om ongeveer 70.000 nieuwe gevallen per jaar.7 Op basis van deze wereldwijde cijfers wordt geschat dat jaarlijks enkele honderden Belgen door deze aandoening worden getroffen.
Longkanker wordt vaak laat ontdekt. Meer dan 65% van de diagnoses gebeurt in een gevorderd stadium (stadium III of IV).8 Dat is zeker het geval bij ALK+, aangezien deze ziekte mensen treft die nooit of weinig gerookt hebben en de eventuele symptomen niet onmiddellijk associëren met longkanker.
Door de vaak laattijdige diagnose zijn de overlevingskansen voor longkanker traditioneel laag. De 5-jaarsoverleving voor longkanker in België ligt rond 30%.6
"Bij longkanker wordt de ziekte vaak pas gediagnosticeerd wanneer ze al uitgezaaid is, omdat de eerste symptomen zo aspecifiek zijn," aldus Prof. Dr. Ingel Demedts, Diensthoofd Longziekten bij AZ Delta. "En dit geldt ook zeker voor ALK+ longkanker. De laatste 10-15 jaar is er heel veel vooruitgang geboekt dankzij onder meer nieuwe gerichte therapieën, die de ziekte bij ALK+ patiënten langdurig onder controle kunnen houden. Toch blijft ALK+ longkanker een ernstige aandoening waarvoor vandaag geen genezing bestaat wanneer de ziekte uitgezaaid is."
Bewustmaken en destigmatiseren
Vroegtijdige opsporing is zeer belangrijk en daarom moeten we de bewustmaking en destigmatisering rond alle vormen van longkanker versterken, ook bij diegenen die nooit gerookt hebben.
"Een volledig moleculair diagnoseonderzoek is essentieel. Een ALK-afwijking kan onopgemerkt blijven of pas laat worden vastgesteld, waardoor de meest geschikte behandeling niet tijdig kan worden opgestart. Geen enkele patiënt zou moeten aandringen op de nodige onderzoeken of een tweede advies moeten vragen om toegang te krijgen tot de diagnose en zorg die zijn of haar ziekte vereist."
— Cindy Lobjoie, Board Member van ALK Positive Belgium
260281 – Juli 2026
Referenties
1 https://alknowledge.org/patients/what-is-alk/. Last accessed July 2026.
2 Liu G. et al. Real-world incidence, prevalence, and clinical impact of brain metastases in patients with ALK-positive metastatic non-small cell lung cancer treated with first-line ALK tyrosine kinase inhibitors. Lung Cancer 212 (2026).
3 Kim MS. et al. Brain metastasis from non-small cell lung cancer: crosstalk between cancer cells and tumor microenvironment components. Exp Mol Med 57, 2749–2762 (2025).
4 https://alkpositive.org/what-is-alk/lung-and-other-alk-positive-cancers/. Last accessed July 2026.
5 ALK_Belgium-Brochure-Mai-202124.pdf. Last accessed July 2026.
6 https://kankerregister.org/sites/default/files/2025/2025_BE_CFS2023_LONG_SEPT1_V2_2.pdf. Last accessed July 2026.
7 https://alkpositive.org/. Last accessed July 2026.
8 https://cancer.be/ressource/non-le-cancer-du-poumon-ne-touche-pas-uniquement-les-fumeurs/. Last accessed July 2026.